రిజిస్ట్రేషన్ శాఖలో పీపీపీ 'ప్రయోగం'

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రిజిస్ట్రేషన్, స్టాంపుల శాఖను జీవో ఎం.ఎస్.నెం. 396 ప్రకారం ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు భాగస్వామ్య (PPP - Public-Private Partnership) విధానంలోకి తీసుకురావాలనే నిర్ణయం తీవ్ర ఆందోళనలకు గురిచేస్తోంది. సాంకేతికతను మెరుగుపరచడం, సేవలను వేగవంతం చేయడం ముసుగులోఆర్కేఎస్ లు ఏర్పాటుతో అత్యంత కీలకమైన పౌరుల ఆస్తి వివరాలను ప్రైవేట్ సంస్థల చేతుల్లో పెట్టడం వల్ల అనేక దుష్పరిణామాలు, నష్టాలు ఉత్పన్నమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. ఇందుకు సంబంధించిన సమగ్ర వివరాలు …

1. ప్రధాన దుష్పరిణామాలు, నష్టాలు

• ఆర్థిక భారం (పెరగనున్న సేవా రుసుములు) : ప్రైవేటు సంస్థల ప్రధాన లక్ష్యం లాభార్జన. పీపీపీ విధానం అమలులోకి వస్తే, ఆ సంస్థలు తమ పెట్టుబడిని రాబట్టుకోవడానికి రిజిస్ట్రేషన్ ఫీజులు, ఈసీ (EC) డౌన్‌లోడ్లు, సర్టిఫైడ్ కాపీల జారీ వంటి ప్రాథమిక సేవలపై భారీగా యూజర్ చార్జీలను (User Charges) వసూలు చేసే అవకాశం ఉంది. ఇది సామాన్య ప్రజలకు తీవ్ర ఆర్థిక భారంగా మారుతుంది.

• జవాబుదారీతనం లోపించడం: ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు తప్పు చేస్తే చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడానికి, బాధ్యులను చేయడానికి స్పష్టమైన నిబంధనలు ఉంటాయి. కానీ, ప్రైవేట్ సంస్థల ఉద్యోగులు లేదా ఆపరేటర్లు తప్పులు చేస్తే లేదా అవకతవకలకు పాల్పడితే, ప్రభుత్వం, ప్రైవేట్ సంస్థ ఒకరిపై ఒకరు నెపం వేసుకుంటూ జవాబుదారీతనం నుండి తప్పించుకునే ప్రమాదం ఉంది.

• ఆస్తుల భద్రతకు ముప్పు (ఫోర్జరీ ప్రమాదం): భూములు, ఆస్తుల రికార్డులు అత్యంత సున్నితమైనవి. ప్రైవేట్ ఏజెన్సీలకు వీటిపై పూర్తి స్థాయి ప్రాప్యత (Access) లభిస్తే, రికార్డుల తారుమారు, నకిలీ పత్రాల సృష్టి, ఫోర్జరీ వంటి అక్రమాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.

• ప్రభుత్వ ఆదాయానికి గండి: రిజిస్ట్రేషన్ శాఖ ప్రభుత్వానికి అత్యధిక ఆదాయం తెచ్చిపెట్టే శాఖలలో ఒకటి. పీపీపీ విధానం ద్వారా వచ్చే లాభాల్లో పెద్ద వాటా ప్రైవేట్ సంస్థల జేబుల్లోకి వెళ్తే, అది రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఖజానాపై దీర్ఘకాలికంగా ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది.

2. గోప్యతా హక్కు (Right to Privacy) కు పెను ముప్పు

భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం "గోప్యతా హక్కు" అనేది ప్రాథమిక హక్కు. రిజిస్ట్రేషన్ల శాఖను పీపీపీకి అప్పగించడం ద్వారా పౌరుల వ్యక్తిగత సమాచారానికి తీవ్ర భంగం కలుగుతుంది:

• వ్యక్తిగత సమాచార వ్యాపారం: ఆస్తి రిజిస్ట్రేషన్ల సమయంలో పౌరులు తమ ఆధార్ నంబర్లు, పాన్ కార్డులు, ఫోన్ నంబర్లు, బ్యాంకు వివరాలు, కుటుంబ సభ్యుల వివరాలను సమర్పించాలి. ప్రైవేట్ సంస్థలు ఈ అత్యంత విలువైన 'డేటా బేస్' (Data Base) ను వాణిజ్య ప్రకటనల కోసం, క్రెడిట్ ఏజెన్సీలకు లేదా ఇతర వ్యాపార సంస్థలకు అమ్ముకునే (Data Monetization) ప్రమాదం ఉంది.

• రియల్ ఎస్టేట్ మాఫియాకు సమాచారం: ఏ ప్రాంతంలో ఎవరికి ఎంత ఆస్తి ఉంది? ఎక్కడ విలువైన భూములు ఉన్నాయి? అనే సమాచారం ప్రైవేట్ వ్యక్తుల ద్వారా సులభంగా రియల్ ఎస్టేట్ మాఫియాకు, కబ్జాదారులకు చేరవేసే అవకాశం ఉంది. ఇది సామాన్య, బలహీన వర్గాల ప్రజల ఆస్తులకు రక్షణ లేకుండా చేస్తుంది.

• డేటా చోరీ (Data Breach),  సైబర్ దాడులు: ప్రభుత్వ సర్వర్లలో ఉండే భద్రత ప్రైవేట్ క్లౌడ్ సర్వర్లలో ఉండకపోవచ్చు. సైబర్ నేరగాళ్లు డేటాను హ్యాక్ చేస్తే, రాష్ట్రంలోని లక్షలాది మంది పౌరుల ఆస్తి వివరాలు, ఆర్థిక వివరాలు బహిర్గతమవుతాయి.

సాంకేతికతను మెరుగుపరచడానికి ప్రభుత్వం ప్రైవేట్ సంస్థల నుండి కేవలం సాఫ్ట్‌వేర్ లేదా హార్డ్‌వేర్ సహకారం తీసుకోవచ్చు. కానీ, పౌరుల ఆస్తి హక్కులు, గోప్యతకు సంబంధించిన కీలకమైన నియంత్రణను (Control and Data Ownership) ప్రభుత్వం తన చేతుల్లోనే ఉంచుకోవడం అత్యంత ఆవశ్యకం.

రిజిస్ట్రేషన్ మరియు స్టాంపుల శాఖలో పీపీపీ (PPP) విధానాన్ని అమలు చేయదలచినప్పుడు, పౌరుల ఆస్తి హక్కులకు భంగం కలగకుండా, గోప్యతను కాపాడటానికి ప్రభుత్వం క్రింది అత్యవసర భద్రతా చర్యలు (Safeguards) మరియు నియంత్రణ నిబంధనలను తప్పనిసరిగా అమలు చేయాలి:

1. డేటా భద్రత మరియు గోప్యతా రక్షణ (Data Security & Privacy Protection)

• డేటాపై పూర్తి యాజమాన్యం ప్రభుత్వానిదే (State Ownership of Data): పౌరుల ఆస్తి వివరాలు, వ్యక్తిగత సమాచారంపై సంపూర్ణ యాజమాన్య హక్కు కేవలం ప్రభుత్వానికే ఉండాలి. ప్రైవేట్ ఏజెన్సీలకు డేటాను కేవలం 'ప్రాసెస్' చేయడానికి మాత్రమే అనుమతి ఇవ్వాలి తప్ప, దాన్ని తమ సొంత సర్వర్లలో నిల్వ చేసుకునే లేదా కాపీ చేసుకునే హక్కు ఉండకూడదు.

• ప్రభుత్వ సర్వర్లలోనే నిల్వ (Government Cloud Storage): రిజిస్ట్రేషన్లకు సంబంధించిన మొత్తం డేటా స్టేట్ డేటా సెంటర్ (SDC) లేదా ప్రభుత్వ క్లౌడ్ సర్వర్లలోనే భద్రపరచాలి. ఎండ్-టు-ఎండ్ ఎన్క్రిప్షన్ (End-to-End Encryption) పద్ధతిని వాడాలి.

• కఠినమైన చట్టపరమైన చర్యలు (Zero Tolerance Policy): పౌరుల డేటాను ప్రైవేట్ సంస్థలు ఇతరులకు విక్రయించినా, లీక్ చేసినా లేదా దుర్వినియోగానికి పాల్పడినా.. ఆ సంస్థ లైసెన్స్ రద్దు చేయడంతో పాటు, భారీ ఆర్థిక జరిమానాలు మరియు బాధ్యులపై క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేసేలా ఒప్పందంలో స్పష్టమైన నిబంధనలు పెట్టాలి.

2. జవాబుదారీతనం మరియు పారదర్శకత (Accountability & Transparency)

• తుది ఆమోదం ప్రభుత్వ అధికారిదే (Government Verification is Mandatory): పత్రాల స్కానింగ్, డేటా ఎంట్రీ, స్లాట్ బుకింగ్ వంటి సాంకేతిక, పరిపాలనా పనులను మాత్రమే ప్రైవేట్ సంస్థలకు అప్పగించాలి. కానీ, రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియ పూర్తయ్యేందుకు సబ్-రిజిస్ట్రార్ (ప్రభుత్వ అధికారి) డిజిటల్ సంతకం, ఆమోదం తప్పనిసరి చేయాలి.

• సమాచార హక్కు చట్టం (RTI Act) పరిధిలోకి పీపీపీ సేవలు: ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యంతో నడిచే ఈ సేవలన్నింటినీ సమాచార హక్కు చట్టం-2005 (RTI) పరిధిలోకి తీసుకురావాలి. దీనివల్ల ప్రైవేట్ ఏజెన్సీల కార్యకలాపాల్లో పారదర్శకత పెరుగుతుంది, అక్రమాలకు తావుండదు.

• స్వతంత్ర సైబర్ ఆడిటింగ్ (Third-Party Cyber Audits): రికార్డుల భద్రతను, సాఫ్ట్‌వేర్ పనితీరును సమీక్షించడానికి ప్రతి మూడు లేదా ఆరు నెలలకోసారి నిష్పక్షపాతమైన, స్వతంత్ర సైబర్ భద్రతా నిపుణులతో (CERT-In వంటి సంస్థలతో) ఆడిట్‌లు నిర్వహించాలి.

3. పౌర సేవలు, ఆర్థిక నియంత్రణ (Citizen Services & Financial Regulation)

• సేవా రుసుములపై ప్రభుత్వ నియంత్రణ (Cap on User Charges): సేవా రుసుములను (User Charges) లేదా ఫీజులను నిర్ణయించే అధికారాన్ని ప్రైవేట్ సంస్థలకు అస్సలు ఇవ్వకూడదు. సామాన్య, పేద ప్రజలకు భారం కాకుండా ఫీజుల నియంత్రణ పూర్తిగా ప్రభుత్వ చేతుల్లోనే ఉండాలి.

• సేవా ప్రమాణాల ఒప్పందం (Service Level Agreement - SLA): నిర్దేశిత సమయం లోపు సేవలు అందించడంలో ప్రైవేట్ సంస్థ విఫలమైతే, లేదా సర్వర్ల సమస్యల వల్ల ప్రజలు ఇబ్బంది పడితే, ఆ సంస్థకు భారీ జరిమానాలు విధించేలా కఠినమైన SLA నిబంధనలు అమలు చేయాలి.

• ప్రత్యేక ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థ (Grievance Redressal Mechanism): ప్రైవేట్ ఆపరేటర్ల నిర్లక్ష్యం, అవినీతి లేదా ప్రవర్తనపై పౌరులు సులభంగా ఫిర్యాదు చేయడానికి ప్రత్యేక టోల్-ఫ్రీ హెల్ప్‌లైన్ మరియు ఆన్‌లైన్ పోర్టల్ ఏర్పాటు చేయాలి. నిర్దేశిత గడువు (ఉదాహరణకు 7 రోజులు) లోగా ఫిర్యాదును పరిష్కరించే వ్యవస్థ ఉండాలి.