సీటు రద్దయితే ఫీజు వెనక్కి ఇవ్వాల్సిందే.. విద్యార్థిపై ఆర్థిక భారం మోపొద్దు
హైదరాబాద్: ప్రవేశం కోసం విశ్వవిద్యాలయం స్వయంగా సీటు కేటాయించి, ఆ కేటాయింపుపై నమ్మకంతో విద్యార్థి ఫీజు చెల్లించి కళాశాలలో చేరిన తర్వాత అదే ప్రవేశాన్ని అధికారులు రద్దు చేస్తే.. విద్యార్థి చెల్లించిన ట్యూషన్ ఫీజును కళాశాల వద్దే ఉంచుకోవడం సమంజసం కాదని తెలంగాణ హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. సీటు కేటాయింపు లేదా ప్రవేశ ప్రక్రియలో అధికారులవైపు నుంచి జరిగిన పొరపాటు ఉంటే దాని ఆర్థిక భారాన్ని విద్యార్థిపై మోపలేమని పేర్కొంది. ఈ మేరకు జస్టిస్ జువ్వాడి శ్రీదేవి సెప్టెంబరు 22న ఇచ్చిన తీర్పులో గురునానక్ హోమియోపతిక్ మెడికల్ కాలేజీ అండ్ హాస్పిటల్ రూ.3.32 లక్షల ట్యూషన్ ఫీజును ఆరు వారాల్లో విద్యార్థికి తిరిగి చెల్లించాలని ఆదేశించారు.
కేసు వివరాల్లోకి వెళితే.. దొండే శబరి ప్రియకు 2025లో కాళోజి నారాయణరావు ఆరోగ్య విశ్వవిద్యాలయం ఆధ్వర్యంలో బీహెచ్ఎంఎస్ మేనేజ్మెంట్ కోటాలో గురునానక్ హోమియోపతిక్ మెడికల్ కాలేజీలో సీటు కేటాయించింది. అక్టోబరు 27, 2025న జారీ చేసిన కేటాయింపు ఆధారంగా ఆమె రూ.3.32 లక్షల ట్యూషన్ ఫీజు చెల్లించి కళాశాలలో చేరారు. అయితే అనంతరం 2026 జనవరి 23న విశ్వవిద్యాలయం ఆమె ప్రవేశాన్ని రద్దు చేసింది. నీట్లో ఆమె 128 మార్కులు సాధించగా, అవసరమైన కనీస అర్హత మార్కులు 144గా ఉన్నాయని అధికారులు కారణంగా పేర్కొన్నారు.
తనకు సీటు కేటాయించింది విశ్వవిద్యాలయమేనని, ఆ కేటాయింపును నమ్మి ఫీజు చెల్లించి చదువులో చేరానని విద్యార్థి కోర్టును ఆశ్రయించారు. ప్రవేశం చెల్లదని అధికారులు తరువాత గుర్తించినప్పటికీ, ఆ నిర్ణయం తీసుకునే వరకు విద్యార్థి విశ్వవిద్యాలయ కేటాయింపును అనుసరించి చెల్లింపులు చేసినందున ఆమెను ఆర్థికంగా నష్టపరిచే పరిస్థితి ఉండకూడదని వాదించారు. ప్రవేశం రద్దు చెల్లుబాటుపై తుది నిర్ణయం ఇవ్వకుండానే ఫీజు తిరిగి చెల్లించే అంశాన్ని హైకోర్టు ప్రత్యేకంగా పరిశీలించింది.
విద్యార్థి స్వచ్ఛందంగా చదువు మానేసిన సందర్భం, అధికారులు లేదా విశ్వవిద్యాలయం ప్రవేశాన్ని రద్దు చేసిన సందర్భం రెండూ ఒకేలా చూడలేమన్నది ఈ తీర్పులో ముఖ్యమైన అంశం. సాధారణంగా యూజీసీ 2018 ఫీజు రీఫండ్ నిబంధనలు విద్యార్థి ప్రవేశం నుంచి వైదొలిగే సందర్భాల్లో నిర్దిష్ట కాలపరిమితిని బట్టి రీఫండ్ శాతాలను నిర్దేశిస్తున్నాయి. ప్రవేశం గడువుకు 15 రోజులు లేదా అంతకంటే ముందే ఉపసంహరణ కోరితే 100 శాతం, 15 రోజుల్లోపు ముందు కోరితే 90 శాతం, గడువు అనంతరం 15 రోజుల్లోపు అయితే 80 శాతం, 16 నుంచి 30 రోజుల మధ్య అయితే 50 శాతం, 30 రోజులు దాటితే సాధారణంగా రీఫండ్ ఉండదనే ఐదు దశల విధానం ఉంది.
అయితే శబరి ప్రియ కేసులో విద్యార్థి స్వచ్ఛందంగా సీటు వదులుకోలేదు. విశ్వవిద్యాలయం కేటాయించిన సీటును రద్దు చేసింది. అందువల్ల సాధారణ ‘విద్యార్థి ఉపసంహరణ’ రీఫండ్ శాతాలను యాంత్రికంగా వర్తింపజేయకుండా, విద్యార్థి చెల్లించిన మొత్తం ఫీజును తిరిగి ఇవ్వాలని హైకోర్టు ఆదేశించింది. సీటులో కొనసాగేందుకు విద్యార్థిని అనుమతించనప్పుడు, ఆ సీటుకు సంబంధించి ఆమె నుంచి తీసుకున్న ఫీజును కళాశాల వద్ద ఉంచుకోవడం ద్వారా సంస్థకు అన్యాయమైన ఆర్థిక లాభం కలుగుతుందని కోర్టు పేర్కొంది.
ప్రవేశాల విషయంలో మరో ముఖ్యమైన నిబంధన ఏమిటంటే.. యూజీసీ పరిధిలోని ఉన్నత విద్యాసంస్థలు ఫీజులు, కోర్సు వివరాలు, ప్రవేశ గడువు తదితర సమాచారాన్ని ముందుగానే స్పష్టంగా వెల్లడించాలి. విద్యార్థుల అసలు ధ్రువపత్రాలను అనవసరంగా తమ వద్ద ఉంచుకోవడాన్ని కూడా యూజీసీ నిషేధించింది. ఫీజు రీఫండ్కు సంబంధించిన ఫిర్యాదులను పరిష్కరించేందుకు విద్యార్థుల ఫిర్యాదు పరిష్కార వ్యవస్థను కూడా ఏర్పాటు చేసింది.
తెలంగాణలో బీహెచ్ఎంఎస్ ప్రవేశాలు మాత్రం కేవలం సాధారణ విద్యాసంస్థల నిబంధనలకే పరిమితం కావు. కాలోజి నారాయణరావు ఆరోగ్య విశ్వవిద్యాలయం ప్రతి విద్యా సంవత్సరానికి బీహెచ్ఎంఎస్ ప్రవేశాల కోసం ప్రత్యేక నోటిఫికేషన్లు, ప్రాస్పెక్టస్, కౌన్సెలింగ్ విధానాలను జారీ చేస్తోంది. 2025-26 విద్యా సంవత్సరానికి మేనేజ్మెంట్ కోటా బీహెచ్ఎంఎస్ ప్రవేశాల కోసం ప్రత్యేక ప్రాస్పెక్టస్ను కూడా జారీ చేసింది.
ఈ నేపథ్యంలో హైకోర్టు తీర్పు చెప్పే ప్రధాన సూత్రం ఏమిటంటే.. అధికారిక కేటాయింపు ఆధారంగా విద్యార్థి నిజాయితీగా ఫీజు చెల్లించి ప్రవేశం పొందిన తర్వాత, అదే అధికార యంత్రాంగం నిర్ణయం కారణంగా ప్రవేశం రద్దయితే, చెల్లించిన మొత్తాన్ని కళాశాల అన్యాయంగా నిలుపుకోకూడదు. అయితే ప్రతి ప్రవేశ రద్దు సందర్భంలోనూ ఆటోమేటిక్గా పూర్తి ఫీజు రీఫండ్ లభిస్తుందని ఈ తీర్పును సాధారణీకరించలేం. విద్యార్థి స్వచ్ఛందంగా ఉపసంహరించుకున్నాడా, అధికారుల నిర్ణయంతో ప్రవేశం రద్దయిందా, సంబంధిత కౌన్సెలింగ్ నిబంధనలు ఏమిటి, సీటు కేటాయింపు ఎలా జరిగింది వంటి అంశాల ఆధారంగా రీఫండ్ హక్కు నిర్ణయించబడుతుంది. ప్రస్తుత కేసులో మాత్రం రూ.3.32 లక్షల మొత్తాన్ని ఆరు వారాల్లో పూర్తిగా తిరిగి ఇవ్వాలని హైకోర్టు స్పష్టమైన ఆదేశం జారీ చేసింది.