ప్రశ్నల రూపంలో అడిగినా సమాచారం ఇవ్వాల్సిందే
అమరావతి: సమాచార హక్కు చట్టం కింద దరఖాస్తు ప్రశ్నల రూపంలో ఉన్నంత మాత్రాన సమాచారాన్ని నిరాకరించడానికి వీల్లేదని రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్ స్పష్టం చేసింది. చిత్తూరు జిల్లా యాదమరి మండలం కాశీరాళ్ల గ్రామానికి చెందిన టి. దేవదాసు నిర్దిష్ట సర్వే నంబర్లలోని భూములకు సంబంధించిన వివరాలను తహసీల్దార్ కార్యాలయం నుంచి కోరారు. దరఖాస్తు ప్రశ్నల రూపంలో ఉందన్న కారణంతో సమాచారం ఇవ్వలేమని అధికారులు చెప్పడంతో ఆయన అప్పీల్కు వెళ్లారు. ఈ అంశాన్ని విచారించిన రాష్ట్ర సమాచార కమిషనర్ చక్రవర్తి, నిర్దిష్ట వివరాలతో సమాచారం కోరినప్పుడు దరఖాస్తులో కొన్ని లోపాలు ఉన్నా చట్ట స్ఫూర్తికి అనుగుణంగా అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని ఇవ్వాల్సిందేనని ఆదేశించారు. అలాగే సమాచారం కోరినందుకు అధికారులు తనను బెదిరిస్తున్నారని దరఖాస్తుదారు చేసిన ఫిర్యాదుపైనా విచారణ జరిపి నివేదిక ఇవ్వాలని చిత్తూరు కలెక్టర్ను ఆదేశించారు.
సమాచార హక్కు చట్టం-2005లోని సెక్షన్ 3 ప్రకారం ప్రతి భారతీయ పౌరుడికి సమాచారాన్ని పొందే హక్కు ఉంది. సెక్షన్ 6 ప్రకారం సమాచారం కోరే వ్యక్తి సంబంధిత ప్రజా సమాచార అధికారికి లిఖితపూర్వకంగా లేదా ఎలక్ట్రానిక్ విధానంలో దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. దరఖాస్తుదారు సమాచారం ఎందుకు కావాలో కారణం చెప్పాల్సిన అవసరం కూడా లేదు.
అయితే ఆర్టీఐ అంటే అధికారులను కొత్తగా అభిప్రాయం చెప్పమని, వివరణ తయారు చేయమని లేదా ఊహాజనిత ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పమని కోరే హక్కు కాదనే విషయాన్ని కూడా గమనించాలి. ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో ఇప్పటికే ఉన్న రికార్డులు, పత్రాలు, ఉత్తర్వులు, నివేదికలు, రిజిస్టర్లు, డేటా తదితర సమాచారాన్ని కోరడం చట్ట పరిధిలోకి వస్తుంది. అందువల్ల ప్రశ్నను నిఎందుకు ఇలా చేశారు?” అని అడగడం కంటే, దానికి సంబంధించిన ఉత్తర్వు, ఫైల్ నోట్, రికార్డు లేదా నివేదిక ప్రతిని కోరడం మరింత స్పష్టమైన విధానం.
సాధారణంగా ఆర్టీఐ దరఖాస్తుకు 30 రోజుల్లో సమాధానం ఇవ్వాలి. ఒక వ్యక్తి జీవితం లేదా స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన సమాచారం అయితే 48 గంటల్లో అందించాల్సి ఉంటుంది. సమాచారం ఇవ్వడానికి చట్టంలోని మినహాయింపులు కూడా ఉన్నాయి. దేశ భద్రత, న్యాయస్థాన నిషేధం, వాణిజ్య రహస్యాలు, కొన్ని వ్యక్తిగత సమాచారాలు తదితర అంశాలు సెక్షన్ 8 కింద మినహాయింపులకు లోబడి ఉంటాయి.
ఈ నేపథ్యంలో తాజా కమిషన్ ఆదేశం, దరఖాస్తు ప్రశ్నల రూపంలో ఉందా లేదా అన్నదానికంటే, కోరిన సమాచారం ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో ఉందా, స్పష్టంగా గుర్తించగలిగేలా కోరారా అన్నదే ముఖ్యమని తెలియజేస్తోంది. ప్రజలు తమకు కావాల్సిన రికార్డులను నిర్దిష్టంగా పేర్కొని ఆర్టీఐ ద్వారా కోరితే పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం పెంపొందించేందుకు ఈ చట్టం ఉపయోగపడుతుంది.
