ఖాతా కేవైసీ.. ఇక చిటికెలోనే పూర్తి!
-సెల్ఫోన్లోనే 2–3 నిమిషాల్లో నవీకరణకు అవకాశం..
-బ్యాంకుకు వెళ్లే శ్రమకు స్వస్తి..
-డిజిటల్ విధానంలో భద్రతకు ప్రాధాన్యం
బ్యాంకు ఖాతా ఉందంటే కేవైసీ (నో యువర్ కస్టమర్) ప్రక్రియ గురించి తప్పనిసరిగా తెలుసుకోవాలి. ఖాతాదారుడి వ్యక్తిగత వివరాలను ధ్రువీకరించేందుకు బ్యాంకులు ఈ విధానాన్ని అనుసరిస్తాయి. గతంలో కేవైసీ నవీకరణ కోసం ఆధార్, పాన్కార్డు, రేషన్కార్డు, డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ వంటి గుర్తింపు, చిరునామా ధ్రువీకరణ పత్రాల జిరాక్స్ కాపీలను తీసుకుని బ్యాంకు శాఖకు వెళ్లాల్సి వచ్చేది. అక్కడ సిబ్బందికి పత్రాలు అందజేసి, అవసరమైన వివరాలు నమోదు చేయించిన తర్వాతే ప్రక్రియ పూర్తయ్యేది. దీనివల్ల సమయం వృథా కావడంతో పాటు ఉద్యోగులు, వృద్ధులు, దూర ప్రాంతాల్లో నివసించేవారు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనేవారు. ఇప్పుడు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులోకి రావడంతో ఈ పరిస్థితిలో మార్పు వస్తోంది. అనేక బ్యాంకులు డిజిటల్ విధానంలో కేవైసీ నవీకరణకు అవకాశం కల్పిస్తున్నాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో సెల్ఫోన్ ద్వారానే రెండు, మూడు నిమిషాల్లో ప్రక్రియను పూర్తి చేయవచ్చు. అయితే, సమయం, విధానం ఖాతా వివరాలు, బ్యాంకు నిబంధనలను బట్టి మారుతాయి.
కేవైసీ ఎందుకు అవసరం?
కేవైసీ అంటే ‘నో యువర్ కస్టమర్’. ఖాతాదారుడి గుర్తింపు, చిరునామా, ఇతర వివరాలను ధ్రువీకరించే ప్రక్రియ ఇది. బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో మోసాలు, అక్రమ లావాదేవీలు, ఇతరుల పేర్లతో ఖాతాల నిర్వహణ వంటి వాటిని అరికట్టడంలో కేవైసీ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఖాతా తెరిచే సమయంలోనే కాకుండా, బ్యాంకు నిబంధనలు, నిర్దేశిత కాలవ్యవధి ప్రకారం అవసరమైనప్పుడు వివరాలను మళ్లీ ధ్రువీకరించాల్సి ఉంటుంది. దీనినే రీ-కేవైసీ అంటారు.
ఖాతాదారుడి చిరునామా, పేరు, మొబైల్ నంబరు వంటి వివరాల్లో మార్పులు వచ్చినప్పుడు వాటిని బ్యాంకు రికార్డుల్లో సరిచేయడం ముఖ్యం. వివరాలు మారకపోయినా, బ్యాంకు సూచనల మేరకు రీ-కేవైసీ ధ్రువీకరణ చేయాల్సి రావచ్చు. కేవైసీ గడువు లేదా నవీకరణ స్థితిని ముందుగానే పరిశీలించుకోవడం వల్ల బ్యాంకింగ్ సేవల్లో అంతరాయాలు తలెత్తకుండా జాగ్రత్తపడవచ్చు.
మూడు మార్గాల్లో కేవైసీ నవీకరణ
కేవైసీ కోసం బ్యాంకుకు వెళ్లాల్సిన అవసరం లేకుండా చేసేందుకు ప్రధానంగా ఆన్లైన్ పోర్టల్, మొబైల్ యాప్, ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్ వంటి మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. అయితే అన్ని ఖాతాలకు, అన్ని రకాల మార్పులకు ఈ సదుపాయాలు వర్తిస్తాయని భావించకూడదు. సంబంధిత బ్యాంకు అందించే అవకాశాలను ముందుగా పరిశీలించాలి.
1) ఆన్లైన్ కేవైసీ:
సంబంధిత బ్యాంకు అధికారిక వెబ్సైట్లోకి వెళ్లి కేవైసీ లేదా రీ-కేవైసీ విభాగాన్ని ఎంచుకోవాలి. అవసరమైన చోట కస్టమర్ ఐడీ లేదా ఖాతా వివరాలు నమోదు చేసి, రిజిస్టర్డ్ మొబైల్ నంబరుకు వచ్చిన ఓటీపీ ద్వారా ధ్రువీకరించాలి. తెరపై కనిపించే వ్యక్తిగత వివరాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి. ఎలాంటి మార్పులు లేనప్పుడు బ్యాంకు అందించే ‘నో ఛేంజ్’ లేదా సంబంధిత ధ్రువీకరణ ఎంపికను ఎంచుకుని ప్రక్రియను పూర్తి చేయవచ్చు. వివరాల్లో మార్పులుంటే సంబంధిత పత్రాలను సమర్పించాల్సి రావచ్చు.
2) మొబైల్ బ్యాంకింగ్ యాప్:
ఉదాహరణకు, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎస్బీఐ) యోనో యాప్, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంకు పీఎన్బీ వన్ యాప్ వంటి అధికారిక యాప్లలో లాగిన్ అయి, ప్రొఫైల్ లేదా కేవైసీ విభాగంలో అందుబాటులో ఉన్న ఎంపికలను పరిశీలించవచ్చు. అక్కడ కేవైసీ స్థితిని తెలుసుకుని, బ్యాంకు సూచనల ప్రకారం నవీకరణకు ప్రయత్నించాలి. యాప్లో కేవైసీ అప్డేట్ ఎంపిక కనిపించకపోతే లేదా ప్రక్రియ పూర్తి కాకపోతే బ్యాంకు అధికారిక సహాయ కేంద్రాన్ని సంప్రదించడం మంచిది.
3) ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్:
బ్యాంకు అధికారిక వెబ్సైట్లోకి వెళ్లి సురక్షితంగా లాగిన్ కావాలి. పర్సనల్ సెట్టింగ్స్, సర్వీసెస్ లేదా కేవైసీ విభాగంలో సంబంధిత ఎంపికను పరిశీలించాలి. అప్డేట్ కేవైసీ లేదా రీ-కేవైసీ సదుపాయం అందుబాటులో ఉంటే సూచనలను అనుసరించి వివరాలను ధ్రువీకరించవచ్చు. ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత నిర్ధారణ సందేశం లేదా రిఫరెన్స్ నంబరు వస్తే దాన్ని భద్రపరచుకోవాలి.
మార్పులేమీ లేకుంటే మరింత సులభం
ఖాతాలోని వ్యక్తిగత వివరాలు, చిరునామా తదితరాల్లో ఎలాంటి మార్పులు లేని ఖాతాదారులకు కొన్ని బ్యాంకులు సులభమైన రీ-కేవైసీ మార్గాలను అందిస్తున్నాయి. బ్యాంకు అనుమతించిన సందర్భాల్లో ఆన్లైన్లో ‘నో ఛేంజ్’ ధ్రువీకరణ చేయవచ్చు. కొన్ని బ్యాంకులు ఎస్ఎంఎస్ లేదా ఇతర డిజిటల్ మార్గాల్లోనూ ధ్రువీకరణకు అవకాశం కల్పించవచ్చు. అయితే ఇందుకోసం ఏ సందేశాన్ని, ఏ నంబరుకు పంపాలనే విషయాన్ని సంబంధిత బ్యాంకు అధికారిక సూచనల ద్వారానే తెలుసుకోవాలి. అన్ని బ్యాంకుల్లో ఒకే విధానం ఉండదు.
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా అధికారులు వాట్సాప్ ద్వారా కూడా కేవైసీ నవీకరణ సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తెస్తున్నట్లు తెలిపిన నేపథ్యంలో, ఖాతాదారులు ఈ విషయంలో అధికారిక ప్రకటనలను గమనించాలి. వాట్సాప్లో సదుపాయం అందుబాటులోకి వచ్చినా, బ్యాంకు ప్రకటించిన అధికారిక నంబరు, నిర్దేశిత విధానాన్నే ఉపయోగించాలి. ఇతరుల నుంచి వచ్చే సందేశాలను నమ్మి వ్యక్తిగత వివరాలు అందజేయకూడదు.
బ్యాంకు శాఖను ఎప్పుడు సంప్రదించాలి?
డిజిటల్ విధానం సౌకర్యవంతమైనదే అయినప్పటికీ, ప్రతి సందర్భంలోనూ ఆన్లైన్లో కేవైసీ పూర్తి చేయడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు. చిరునామా మార్పు, పేరు సవరణ, గుర్తింపు పత్రాల్లో వ్యత్యాసాలు, అదనపు ధ్రువీకరణ అవసరం వంటి సందర్భాల్లో బ్యాంకు శాఖను సంప్రదించాల్సి రావచ్చు. ఆన్లైన్ ప్రక్రియలో వివరాలు సరిపోలకపోయినా, బ్యాంకు నుంచి ప్రత్యేక ధ్రువీకరణ కోరినా సంబంధిత పత్రాలతో శాఖకు వెళ్లాలి.
ప్రత్యేకించి వృద్ధులు, డిజిటల్ సేవలపై అవగాహన తక్కువగా ఉన్నవారు ఇతరుల సహాయం తీసుకునేటప్పుడు అప్రమత్తంగా ఉండాలి. తమ ఓటీపీ, ఏటీఎం పిన్, ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్ పాస్వర్డ్ వంటి వివరాలను ఎవరికీ చెప్పకూడదు. అవసరమైతే కుటుంబ సభ్యుల సహాయం తీసుకున్నా, ధ్రువీకరణ ప్రక్రియను ఖాతాదారుడే పర్యవేక్షించడం మంచిది.
ఆన్లైన్లో కేవైసీ నవీకరణ చేసేటప్పుడు భద్రతకు అత్యంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ఆధార్ ఆధారిత ధ్రువీకరణ అవసరమైన సందర్భాల్లో ఆధార్తో అనుసంధానమైన మొబైల్ నంబరు అందుబాటులో ఉండాలి. బ్యాంకు అధికారిక వెబ్సైట్, అధికారిక యాప్లను మాత్రమే వినియోగించాలి. సెర్చ్ ఫలితాల్లో కనిపించే ప్రకటనలు లేదా అనుమానాస్పద లింకుల ద్వారా బ్యాంకు వెబ్సైట్లోకి వెళ్లకూడదు.
కేవైసీ అప్డేట్ చేయకపోతే ఖాతా నిలిచిపోతుందని, వెంటనే వివరాలు పంపాలని బెదిరించే సందేశాలు మోసపూరితంగా ఉండవచ్చు. అలాంటి లింకులను తెరవడం, తెలియని యాప్లను ఇన్స్టాల్ చేయడం, ఫోన్లో స్క్రీన్ షేరింగ్ అనుమతించడం ప్రమాదకరం. బ్యాంకు ఉద్యోగులమని చెప్పుకునే వ్యక్తులకు కూడా ఓటీపీ, పిన్, పాస్వర్డ్లను వెల్లడించకూడదు. అనుమానాస్పద లావాదేవీలు కనిపిస్తే వెంటనే బ్యాంకును సంప్రదించి ఫిర్యాదు చేయాలి.
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ఈ-కేవైసీ పోర్టల్లో కొన్ని మార్పులు చేస్తున్నట్లు, వారం నుంచి పది రోజుల్లో మరింత సౌకర్యవంతమైన విధానాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నట్లు అధికారులు తెలిపిన వివరాలు ఖాతాదారులకు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. అయితే కొత్త సదుపాయాలు ఎప్పటి నుంచి అందుబాటులోకి వస్తాయో, వాటి ద్వారా ఏయే సేవలు పొందవచ్చో బ్యాంకు అధికారిక ప్రకటనను బట్టి నిర్ధారించుకోవాలి. అప్పటివరకు ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న అధికారిక మార్గాలనే ఉపయోగించడం మంచిది.
మొత్తంగా చూస్తే, కేవైసీ నవీకరణను భారంగా భావించాల్సిన అవసరం లేదు. ఖాతాదారులు తమ కేవైసీ స్థితిని ముందుగానే పరిశీలించుకోవడం, వివరాల్లో మార్పులుంటే అవసరమైన పత్రాలను సిద్ధం చేసుకోవడం, బ్యాంకు సూచనలను పాటించడం ద్వారా ఈ ప్రక్రియను సులభతరం చేసుకోవచ్చు. డిజిటల్ సేవలు సమయాన్ని ఆదా చేస్తున్నప్పటికీ, వాటిని సురక్షితంగా వినియోగించడం అంతే ముఖ్యం. కొద్దిపాటి అప్రమత్తతతో బ్యాంకు శాఖకు వెళ్లే శ్రమను తగ్గించుకోవడమే కాకుండా, బ్యాంకింగ్ సేవల్లో అంతరాయాలు లేకుండా చూసుకోవచ్చు.






